استفاده در جهت طعن بر قرآن كريم ، از سوى جناحهاى مختلف كفر ، كه مسلمانان در قرون متمادى ، در گذشته و حال ، همواره در محاصرهء آنها بوده‌اند ، و آخرين آنها فعاليّتهاى تبشيرى مسيحيان است كه خاورشناسان و ديگران ، در راستاى تشكيك در اصالت و سلامت متن قرآن ، رهبرى كرده‌اند . با توجّه به هر يك از اين دو ديدگاه مخالف ، بحث دربارهء مسألهء تحريف به دو شيوه مىتواند انجام پذيرد . شيوهء اوّل ، گفتگو دربارهء اين شبهه ، و محقّق گردانيدن نادرستى آن بر پايهء نگرش اسلامى و پذيرش نصوص قرآنى و احاديث نبوى صلّى اللّه عليه و آله و روايات اهل بيت گرامىاش عليهم السّلام ؛ شيوهء دوم ، گفتگو دربارهء اين شبهه ، بر پايهء يك تحقيق موضوعى و با تكيه به نتايج طبيعى يك بحث استدلالى استنادى ، فارغ از التزام به منابع دينى و لوازم ايمان به بعضى از جوانب بحث . برخورد اوّل ، به نظر آسانتر و دست يافتنىتر مىآيد . امّا ، جز براى افراد مسلمان مؤمن به اسلام و پذيراى نصوص دينى و شيفتهء پيشوايان دين ، بحث را به نتيجه نمىرساند . اين نكته ما را موظّف مىگرداند كه براى برخورد دوم آن اهميّتى را كه سزاوار آن است ، قائل شويم . زيرا ، نتيجه را به طور فراگير محقّق مىگرداند ، و راه را براى هر گونه شبهه در اذهان همهء اقشار مردم مىبندد ؛ حتّى اگر به هيچ يك از مسايل اسلامى ايمان نداشته باشد . در اينجا ، تنها به اين اكتفا مىكنيم كه ، در ارتباط با برخورد نوع اوّل ، به اين نكته اشاره كنيم كه نظريّهء مشهور علماى اماميّه ، تأكيد بر سلامت و مصونيّت قرآن كريم از تحريف است ؛ چنان كه آيت الله خويى قدّس سرّه به طور مفصّل و با طرح جالبى ، شبههء تحريف را در چهارچوب نگرش اسلامى ، ذكر كرده و حقّ مطلب را در پايان بحث ادا كرده و سلامت و مصونيّت نصّ قرآن كريم را از هر گونه تحريف به اثبات رسانيده است . « 1 » از اين رو ، ما بحث خود را به رويكرد دوم در بررسى و تحليل مسألهء تحريف اختصاص مىدهيم ، و شبههء مذكور را به عنوان يك تحقيق موضوعى با تكيه به نتايج طبيعى استدلال و استناد منابع غير دينى ، به بحث و بررسى مىگذاريم .

--> ( 1 ) البيان فى تفسير القرآن ، 195 - 235